Tüketici hakları TÜKETİCİ tuketici tüketici danışma

Kapıdan satış, tüketicilerin en fazla mağdur olduğu alış-veriş yöntemlerinden biridir. Bundan dolayı kapıdan satış konusunda çok dikkatli olunması gerekir. Kapıdan satışla ilgili olarak bilmemiz gerekenleri şu şekilde özetleyebiliriz:

Size satış yapan kişiye "Kapıdan Satış Yetki Belgesi" olup olmadığını sorun. Eğer böyle bir belgeye sahip değilse, alış-veriş etmeyin.

Satıcı sizden ödeme yapmanızı talep ettiyse, hemen ödeme yapmak zorunda değilsiniz. Bir haftalık bir deneme süreniz olduğunu unutmayın. Bu sürenin sonunda hiç bir gerekçe göstermeksizin aldığınız malı geri iade edebilirsiniz.

Kapıdan satışta bulunan kişinin bu satışla ilgili olarak bir sözleşme hazırlaması gerekmektedir. Hazırlanan bu sözleşmeyi imzalayın ve kendi el yazınızla alış-veriş tarihini yazın.

Bazı kötü niyetli satıcılar, tüketicinin cayma hakkını kullanmasını engellemek için sözleşmedeki alış-veriş tarihini daha önceki bir tarih olarak yazabilir. Örneğin, siz kapıdan satış yöntemiyle ayın yirmisinde bir ürün alırsanız, yedi gün içerisinde malı geri iade etme hakkınız söz konusudur. Ancak kötü niyetli satıcı, alış veriş tarihi olarak ayın on üçünden önce bir tarih yazıp size imzalatırsa, cayma hakkınızı kullamanınız mümkün olmayacaktır. Bundan dolayı, sözleşmedeki tarihi mutlaka siz yazın.

Bir ürün satın aldığınızda, almış olduğunuz ürünün nasıl kullanılacağını ve bakımının nasıl yapılacağını gösteren bir kullanma kılavuzunun olmasına, aynı zamanda kılavuzun Türkçe ya da Türkçe kısmının da olmasına dikkat ediniz.

Satın aldığınız ürünü kullanmadan önce kesinlikle kullanma kılavuzunu okuyunuz. Aksi takdirde, üründe yanlış kullanımdan dolayı yıpranma ve hasarlar yaşanabilir. Böyle bir durumda, satın alınan ürün, kullanım kılavuzunda yer alan hususlara dikkat edilmeden kullanıldığından dolayı yasal haklarınızdan istifade edemezsiniz.

Kullanım hatası, servis istasyonu, satıcı, bayii ithalatçı veya üreticiden birinin düzenleyeceği raporla belirlenir. Bu raporu kabul etmezseniz Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne müracaat edebilirsiniz.
DİKKAT:
Giysi, ayakkabı gibi giyim eşyaları, mobilya, elektrikli veya elektronik araçlar satın aldığınızda bunların kullanım talimatlarını, etiketlerini okuyun; bakım ve temizliğinin nasıl yapılacağına dikkat edin.

Satın almış olduğunuz mal ve hizmetlerle ilgili herhangi bir problem yaşadığınızda, ilk olarak satıcıya gidiniz ve durumu bildiriniz. Eğer satıcının size yardımcı olmadığını düşünüyorsanız, kanuni haklarınızı kullanarak şikayette bulunabilirsiniz.

Nereye Şikayette bulunmam gerekiyor?

Yapmış olduğunuz alış verişin tutarına göre şikayette bulunacağınız yer değişecektir. Eğer alış veriş tutarı 827 YTL'nin altında ise Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne, bu rakamın üstünde ise Tüketici Mahkemeleri'ne müracaatta bulunabilirsiniz.

Tüketici Sorunları Hakem Heyeti nerededir?

İlçelerde kaymakamlıklarda, illerde ise Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri'nde bulunur.

Hangi, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne müracaatta bulunabilirim?

Alışverişi yaptığınız veya ikamet ettiğiniz yerdeki hakem heyetine müracaat edebilirsiniz.

Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne nasıl şikayette bulunabilirim?

Bir dilekçe doldurarak müracaatta bulunabilirsiniz.

Dilekçemde neleri yazmam gerekiyor?

Yazılı dilekçenizde bulunması gereken bilgiler şunlardır:

Satın aldığınız mal veya hizmetin ne olduğu, özellikleri
Malın ne zaman teslim edildiği veya hzimetin ne zaman ve nerede verildiği
Ne kadar para ödendiği
Sorunun ne olduğu
Satıcı veya sağlayıcıya durumu ilettiğinizde neler olduğunu
Ne yapılmasını istediğinizi

Başka nelere dikkat etmem gerekiyor?

Dilekçenize yaptığınız alış verişi kanıtlayan belgeleri (fatura, satiş fişi, garanti belgesi, sözleşme vb) koymayı unutmayın.

Şikayetimin sonucunu ne zaman, nasıl öğrenebilirim?

Müracaatlar, en geç 3 ay içinde karara bağlanır. Heyet kararları; illerde, il müdürlüklerinde, ilçelerde, kaymakamlıklarda duyuru panolarında aylık olarak ilan edilir.

Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'nin kararından memnun kalmazsam ne yapabilirim?

Tüketici Mahkemeleri'ne müracaat edebilirsiniz.
Eğer alış veriş tutarınız 827 YTL'nin üstünde ise Tüketici Mahkemleri'ne şikayette bulunabilirsiniz.

Tüketici Mahkemeleri'ne yapacağım müracaattan dolayı bir ücret veya harç ödemem gerekiyor mu?

Tüketici mahkemeleri'ne açacağınız davalar için herhangibir ödemede bulunmanıza gerek yoktur.

Satın almış olduğum bir malla ilgili problem yaşarsam ne yapmalıyım?

Satın aldığınız mal arızalı çıkarsa veya belirtilen özellikleri taşımıyorsa, satın aldıktan sonra 30 gün içerisinde satıcıya müracaat edip, dört seçimlik hakkınızdan birini kullanabilirsiniz.

Dört seçimlik hak nedir?

Satın almış olduğunuz mal eğer kusurlu ise satıcıya gidip, aşağıdaki alternatiflerden birini yapmasını isteyebilirsiniz.
- Bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme
- Malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi
- Ayıp oranında bedel indirimi
- Ücretsiz onarım

Bunlardan hangisinin olacağını kim belirler?

Dört seçimlik haktan hangisinin geçerli olacağı tüketici tarafından belirlenecektir.

Malın ayıplı olduğu daha sonradan ortaya çıkarsa ne yapabilirim?

Ayıplı malla ilgili sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren iki yıl süreyle geçerlidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır.

Kusurlu maldan dolayı bir yaralanma veya ölüm olursa ne yapabilirim?

Tüketici yukarıda ifade edilen seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.

Satın almış olduğum bir hizmetle ilgili problem yaşarsam ne yapmalıyım?

Satın aldığınız hizmet arızalı çıkarsa veya belirtilen özelliklerini taşımıyorsa, satın aldıktan sonra 30 gün içerisinde satıcıya müracaat edip, aşağıdakilerden birini talep edebilirsiniz.
-sözleşmeden dönme,
-hizmetin yeniden görülmesi
-ayıp oranında bedel indirimi yapılması

Satın aldığım kusurlu hizmetten dolayı bir zarar görürsem ne yapabilirim.

Ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan dolayı hakkınızı talep edebilirsiniz. Bununla ilgili talepler 3 yıl içinde yapılmalıdır.

Ayıp daha sonradan ortaya çıktıysa ne yapabilirim?

Daha uzun bir süre için garanti verilmemiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile ayıplı hizmetten dolayı yapılacak talepler, hizmet alındıktan sonra 2 yıl içinden yapılmalıdır.
Taksitli satışlarda, birden fazla taksiti bir seferde ödeyebilir miyim?
Taksitle satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir. Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.

Özellikle OTOMOBİL, MİNİBÜS VE KONUT için "Kampanyalı Satış İzin Belgesi" olup olmadığını kontrol ediniz.
Bununla birlikte kampanyalı satışlarda malın teslimi ya da hizmetin yerine getirilmesi 12 ayı aşamaz. Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre 30 aydır.

Kredi Kartı:
Kredi kartı ile alışveriş yaptığımda satıcı komisyon talep edebilir mi?

Mal veya hizmetin kredi kartı ile satın alındığı durumlarda, satıcı veya sağlayıcı, tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede bulunmasını isteyemez.

Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketici lehine yani küçük olan fiyat üzerinden satış yapılır.

Garanti Belgesi:
Garanti Belgesi nedir?

Malın üreticisi tarafından, üründe yaşanabilecek arıza ve bozulmaların tamirinin ücretsiz olarak yapılacağına dair verilen süreyi gösteren belgeye denir.

Ürünlerde garanti süresinin bir sınırı var mıdır?

En düşük garanti süresi 2 yıldır. Ancak bazı ürünlerin özellikleri itibariyle garanti süreleri farklı ifade edilir. Örneğin; bir fotokopi makinesinde garanti süresi, çekim sayısı ile ifade edilir.

Ürünün garanti süresi içerisinde arızalanması halinde bir ücret ödemem gerekir mi?

Hayır. Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde arızalanması halinde malı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.

Aldığım ürün sık sık arızalanıyorsa, ne yapmalıyım?

Eğer;
- Bir yıl içerisinde aynı arıza 2'den fazla tekrarlandıysa,
- Farklı arızalar 4 kereden fazla yaşandıysa,
- Garanti süresi içinde farklı arızalar 6'dan fazla olduysa,
- Veya malın tamiri 30 iş gününü aşıyorsa,
Aşağıdaki 4 seçimlik haktan istifade edebilirsiniz:
- Bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme,
- Malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi,
- Ayıp oranında bedel indirimi,
- Ücretsiz onarım isteme hakkı.
Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.

DİKKAT: Tüketici malı, kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından kaynaklanan arızalarda, bu haklardan istifade edemez.

DİKKAT: Malınız 15 gün içerisinde tamir edilemezse, tamir yapılana kadar aynı özelliklerde bir mal verilmesi gerekir.

Satın aldığım bir ürünün garanti süresi ne zaman başlar?

Satın almış olduğunuz ürün size teslim edildiğinde başlar. Örneğin; satın aldığınız bir buzdolabının garanti süresi, buzdolabı evinize teslim edildiği tarihte başlar.